Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2025-jıl 26-dekabr kúngi Ózbekstan Respublikası Oliy Májilisi hám Ózbekstan xalqına jollaǵan náwbettegi Múrájatnaması mámlekette ámelge asırılıp atırǵan reformalardıń mazmun-mánisin ashıp bergen, keleshektegi rawajlanıw jónelislerin anıq belgilep bergen baǵdarlamalı siyasiy hújjet sıpatında úlken áhmiyetke iye. Múrájatnamada insan huqıqları hám erkinlerin támiyinlew, nızam ústinligin bekkemlew, jámiyette ádillik miyzanların qarar taptırıw mámleket siyasatınıń ústin jónelisi ekenligi jáne bir márte qatań belgilendi.

Prezident tárepinen sud-huqıq tarawındaǵı máseleler boyınsha alǵa súrilgen usınısları tek ǵana mámleketlik uyımlarınıń emes, al pútkil jámiyet aldına qoyılǵan juwapkershilikli wazıypa bolıp tabıladı. Sebebi, ádil hám biyǵárez sud hákimiyatısız demokratiyalıq mámleket hám puqaralıq jámiyetin qurıw múmkin emes. Sol sebepli Múrájatnama Jańa Ózbekstanda huqıqıy mámleket qurıwdıń strategiyalıq jol kartası wazıypasın atqaradı.

Prezident Múrájatnamasında atap ótilgendey, sud-huqıq sistemasın xalıqqa jaqınlastırıw barısında «sanlı sud» koncepciyası engizilmekte. Sud hám tergew processlerin sanlastırıw, jınayat haqqındaǵı arzadan baslap isti sudqa ótkeriwge shekemgi bolǵan basqıshlarda jasalma intellekt texnologiyaların qollaw arqalı insan ámelin qısqartırıw, ashıqlıqtı támiyinlew hám insan huqıqlarınıń qorǵalıwın kúsheytiriwge xızmet etedi.

2026-jıldan baslap tergew sudyalarına sankciya hám májbúrlew sharaların ózgertiw hám biykar etiw wákilliginiń beriliwi shaxs erkinligi kepilliklerin jánede asıradı. Búgingi kúnde sud-huqıq sistemasındaǵı áhmiyetli wazıypalar qatarına sudyalar qániygelestiriliwin jánede tereńlestiriw, jasalma intellekt tiykarında islerdi ádil bólistiriw, sud húhjjetlerin avtomatlastırıw, kiberqáwipsizlikti támiyinlew, sudtı «aqırǵı hám eń isenimli instanciya» sıpatında belgilew sıyaqlı máselelerdi kirgiziw múmkin.

Juwmaqlap aytqanda, Ózbekstanda sud-huqıq tarawında ámelge asırılıp atırǵan reformalar mazmun jaǵınan tereń, anıq hám nátiyjege baǵdarlanǵan xarakterge iye. Prezident Múrájatnamasında belgilep berilgen wazıypalar sud-huqıq sistemasın sıpat jaǵınan jańa basqıshqa alıp shıǵıw, insan huqıqları hám nızam ústinligin támiyinlew ushın bekkem tiykar bolıp xızmet qıladı. Ádil sudlaw qarar tapqan, nızam ústin bolǵan jámiyette puqaralardıń mámleketke isenimi bekkemlenedi, isbilermenlik hám investiciya ortalıǵı jaqsılanadı, mámlekettiń xalıq aralıq abıroyı artadı. Demek, sud-huqıq tarawındaǵı reformalardı izshil hám qatań dawam ettiriw Jańa Ózbekstan rawajlanıwınıń áhmiyetli hám ajıralmas shárti bolıp esaplanadı.

Qaraqalpaqstan Respublikası

hákimshilik sudınıń sudya aǵa járdemshisi              Z.Raimova